Beïnvloedt nakende La Niña ons winterweer?

Nu hittegolf2020 achter de rug is, kunnen we onze blik weer richten op andere zaken. Nu ja, in België is de hittegolf toch al voorbij. Daar werd het gisteren in Ukkel geen +25°C meer. In De Bilt vandaag wellicht ook niet meer. En moest het toch nog gebeuren, dan is het komende zondag sowieso over wanneer koelere maritieme lucht diep het Europese vasteland gaat overspoelen.

Op dinsdag is het altijd uitkijken naar de nieuwste langetermijnkaarten van het Europese EC-model. Ook hier is het duidelijk dat volgende week vrij koel gaat verlopen in de Lage Landen met temperaturen die net onder de gemiddelde waarden voor de tijd van het jaar gaan uitkomen. Maar geen paniek, echt koud wordt het zeker niet.

En ook lijkt het erop dat we niet volledig door regen weggespoeld gaan worden, maar dat we een gemiddelde hoeveelheid regen te pakken gaan krijgen. In de kustregio’s wordt het wel wat natter dan normaal.

Maar ja, wat had je dan ook gedacht. De voorbije hittegolf heeft het Noordzeewater flink opgewarmd. Dat zal zeker een paar extra stevige buien triggeren in kustgebied. En verder … pffft wat een warmte-afwijking wereldwijd seg. Ook climatereanalyser zegt dat het zeewater momenteel +0,5°C warmer is dan het langetermijngemiddelde. En voor traag opwarmende massa’s zoals zeewater is dat veel. Toch is het niet overal rood op de kaart. Het evenaarsgebied van de Stille Oceaan bijvoorbeeld laat een duidelijk zichtbare negatieve / koude afwijking zien. En dat is interessant, want dat is de ENSO-regio waar de El Niño’s zich voordoen. Voor de leken onder ons: dat is het grootste weerfenomeen bij ons op aarde waarbij het zeewater voor de westkust van Zuid-Amerika en verder door richting Oceanië warmer is dan normaal, vooral tijdens ons winterhalfjaar. Die uitwerking laat zich voelen over heel de wereld, zelfs bij ons in West-Europa. Wie herinnert zich bijvoorbeeld de bloedhete december 2015 niet waarin het zelfs warmer werd dan in een normale maand maart. Ongezien, maar dat was wel tijdens een Major El Niño. Nu, anno 2020 lijkt zich het omgekeerde voor te gaan doen. Het zeewater is er in die regio nu kouder dan normaal.

En de verwachting is dat dat zich de komende maanden nog gaat versterken. Dat we dus naar de tegenhanger van een El Niño gaan: een La Niña (vanaf waardes onder de -0,5°C). Bij een negatieve temperatuurafwijking van meer dan -1°C spreken we van een Major La Niña en je ziet dat die kans erin zit.

Wat zou daarvan de uitwerking op ons weer West-Europese weer kunnen zijn? Het zijn fenomenen die in de wintermaanden op hun sterkst zijn, daar kijken we dus vooral naar. Uiteraard zijn de effecten op de direct omliggende gebieden het grootst. In Noord-Amerika bijvoorbeeld zijn die effecten zelfs goed gekend. Alaska en Canada worden wellicht koud, terwijl het bij de Oostkust van de VS dan weer warmer dan gemiddeld wordt. Dat allemaal door een sterk meanderende straalstroom. En een meanderende straalstroom kan heel gunstig uitpakken voor de winterliefhebbers onder ons. Komen we in een dal / trog van de straalstroom terecht, dan gaan we een koude winter tegemoet. Maar het omgekeerde kan ook, dat we net in een rug terecht komen. Dan wordt het droog bij ons, maar wel warmer dan gemiddeld. Wat in ieder geval minder kans maakt dan anders is een stevige westcirculatie, en dat is goed sowieso al goed nieuws voor de winterliefhebbers.

Het Nederlandse KNMI kan geen eenduidig signaal van een La Niña op ons weer benoemen. Misschien even zelf proberen. De voorbije twee decennia zijn er drie Major La Niña’s geweest. In winter 1999-2000, winter 2007-2008 en winter 2010-2011. Waren die winters bij ons koud of warm?

Ik neem er voor het gemak snel de grafieken vanop de website van weerman Frank Deboosere bij. Winter ’99-’00 had een gemiddelde wintertemperatuur van +4,7°C wat net boven het gemiddelde is. Winter ’07-’08 eindigde op +5,6°C, duidelijk te warm. En winter ’10-’11 had een gemiddelde temp van +2,9°C, duidelijk te koud. Daar zat de ijskoude december 2010 uiteraard voor iets tussen. Conclusie? Tja, we moeten het KNMI bijtreden. Er is geen eenduidig signaal. Is dat door die meanderende straalstroom? Goed mogelijk. De tijd ontbreekt me momenteel om de kaarten van die drie winters nog even na te gaan. Als iemand zich geroepen voelt … go! … en deel je bevindingen in de reacties.

Afsluitend nog snel even naar die langetermijnverwachting van EC. Hierin lijkt de eerste helft van september zonder uitgesproken signalen naar de ene of de andere kant te verlopen. In de tweede helft van de maand verandert dat. Dan worden de gebieden boven de Noordelijke Atlantische Oceaan duidelijk droger dan gemiddeld terwijl het er net ten zuiden van (Golf van Biskaje en omstreken) net natter wordt. Hoe zouden we ons dat dat concreet moeten voorstellen?

Wel, de allerlaatste kaart van GFS00 van deze ochtend geeft een idee. Zoiets ongeveer. Ach, veel te ver weg nog. Tot later!

101 comments

  1. Mooi bericht weer.. die climateteanalyser.. die maandenlange positieve temperatuurafwijking ten westen van Siberië terwijl de temps daar regelmatig niét afwijkend zijn van het gemiddelde… mmmm… (wellicht dsn weer die metingen op grotere hoogte ?)
    Verder hoop ik dat een meanderende straalstroom ook nog zo nu en dan wat stausituaties gaat opleveren.. liefst vanaf begin december 😏.
    Of kan zo’n situatie zoals jij dat beschrijft @Frederic zo lang duren dat we gewoon weken en wellicht maanden geen/weinig neerslag zullen zien ?? Ik hoop dat dat meanderen toch elke zoveel wekrn een jackpot gaat opleveren..

    1. Ik heb het net met infoclimat.fr vergeleken, maar lijkt met toch te kloppen, Asten. Van welke site haal je dat de temps er niet afwijkend zijn? Dan kan ik ook eens kijken.
      Ik herinner me nog wel een aantal decembermaanden (van nog niet zo heel lang geleden) dat er in de Alpen geen vlok sneeuw is gevallen … dus ja, het kan zeker. Maar laten we daar vooral niet op hopen 😀

    1. Hier zit het verschil. Climatereanalyser neemt 1979 – 2000 als referentieperiode om gemiddelde te berekenen en tropicaltitbits neemt 1981 – 2010. Neemt niet weg dat die +0,5 bij climatereanalyser de hoogste waarde is die ik er ooit heb gezien op die site. En hoe lang volg ik die nu? Euhm, ik denk een jaar of 5. De eerste jaren was het verschil steeds +0,1°C, heel stabiel. Het is pas de laatste paar jaar dat het sterk begon te stijgen.

  2. Mooie en boeiende materie en dan zo goed uitgelegd voor de leek. Dank daarvoor, ik ga duimen voor een winter a la 2010 – 2011

  3. Heerlijk weertje vandaag. Goed weer om een tuinhuis te bouwen. Niet te warm. Windje erbij. Regelmatig een wolk voor de zon. Top.

    Informatief bericht Frederic. Wanneer komt de vakantieweer-wintervoorspelling? Of doen jullie alle 3 een voorspelling?

    1. Vandaag alweer 2 onweersbuien te pakken gekregen hier bij me thuis, net nu ik droog hout aan het klieven was voor de winter. Ik lijk echt wel buien aan te trekken de laatste 10 dagen 😀

    1. Dat is altijd lastig hoor een seizoensverwachting. Er zijn zoveel instanties en weermannen die hun handen eraan gebrand hebben.
      La Nina is een indicatie dat het wellicht niet super zacht wordt zoals winter 2019/2020.
      Maar wat doet een SSW / MJO / AMO ? En wanneer komt de 1e sneeuw in Rusland en Scandinavië.
      Allemaal factoren die mee kunnen tellen voor de wintervoorspelling.
      Daar is het nu nog veel te vroeg voor!

      1. Nee in principe niet. Er is door de koude afwijking rond de evenaar wel minder convectie maar dat heeft weinig invloed op het west Pacifische tyfoon seizoen (w-pac). Het oostelijke deel heeft daar veel meer “last” van. De ACE (Accumulated Cycloon Energy) loopt daar 30% achter.
        Door die koude afwijking is er ook minder schering (transport van lucht op grote hoogte) boven de Atlantic en daardoor is het nu vrij druk met tropische golven en tropische depressies omdat de convectie wanwege de west Afrikaanse Moesson hoger is.
        Toch is het tyfoon seizoen (w-pac) dit jaar bijzonder rustig (ACE loopt 90% achter) omdat de MJO het in die omgeving laat afweten.
        MJO is een graadmeter voor atmosferische verstoringen die van west naar oost ten hoogte van de evenaar over de aarde beweegt.
        De SST is namelijk vrij hoog boven de w-pac, maar zonder MJO fase 6-7 komt er van convectie weinig terecht en heersen de hogedrukgebieden boven de w-pac. Daardoor geen tropische activiteit.
        Onderstaande kaartje is de afwijking in SST boven MDR (Mayor Development Region) en die is boven w-pac vrij fors wat doet vermoeden dat het een druk seizoen is. Niet dus.

        Aan de andere kant: de MJO is heel sneaky de grote Oceaan over gestoken (dus over het koudere water van de ENSO regio) zonder noemenswaardige activiteit en zit nu in fase 8. Dat is de regio ten westen van Afrika. En juist daar zijn nu 3 tropische verstoringen zoals ik die eerder liet zien met de 1e foto van de polonaise. Het koudere water heeft dus wel degelijk invloed op de MJO en dus indirect ook op de activiteit boven w-pac. Maar het blijft natuurlijk geheel non lineair en chaotisch die atmosfeer.

    1. Dat kan gezellig worden in de gondels met de verplichte mondmaskers, er zit er altijd wel een paar tussen die er maling aan hebben….
      Ik ga wel voor een Buff.

      1. Er staat momenteel ook: bedekken van mond en neus, dus een buff zou volstaan.

        Een papieren mondmasker zie ik niet haalbaar in dergelijke omstandigheden.

  4. Deze had ik ff gemist:
    restanten van TS Kyle komen aangevlogen over de oceaan en stuwen morgen warmte richting de Lage Landen. Maar nabij zuid Ierland/west Wales kunnen wel eens hele venijnige windstoten voorkomen met orkaan kracht.
    Dit is wel de meest extreme kaart die ik heb kunnen vinden maar ook Arome / Arpege doen hierin mee terwijl GFS gematigd is en ICON de boot volledig mist!

    1. En Hans? Forse buien of slechts spettertjes? Laat me raden…. 🙂

      Beb benieuwd hoe hoog de temperaturen vandaag oplopen en of daar nog wat onweer op volgt.

      1. Het heeft een paar minuutjes heel zachtjes geregend. Stelde niet veel meer voor dus Mark.

        Vandaag maar weer kijken wat het wordt. Vooralsnog geen buien in de buurt. Die gaan via het westen en noorden.

  5. Vandaag belooft toch weer spannend te worden. De diverse modellen hebben het er lastig mee, maar vooral het westen van de Benelux lijkt toch wel kans te maken op flinke buien die vanuit Frankrijk binnen trekken tegen het einde van de middag. Zwaartepunt lijkt west Nederland te zijn. Maar goed, alles is zeer onzeker en het kan net zo goed over zee trekken. We wachten het af!

  6. Ja ben ook benieuwd vandaag, lijkt zo onwerkelijk nu het hier nog dik bewolkt is (wel al 21 graden). Ik gok op 3en schampschotje voor Noord Holland maar bijvoorbeeld Arome, hier vaak geroemd, gaat voor een flink buiencomplex dwars door het land. Ik hoop dat Arome gelijk krijgt 🙂

      1. AROME staat hierin vrij eenzaam in modellenland, maar ook niet helemaal want ook GFS geeft een neerslagsignaal voor westen en noorden van LL. Niet zo intens als AROME, maar dat komt dan weer door het lokale karakter van de buien. Toch maar even de ogen open houden voor vanavond.

      2. Zou weer jammer zijn als de Achterhoek wordt gemist. Maar aan dit kaartje te zien gaat dat wel gebeuren. Water is hier erg hard nodig, anders gaan er hier veel bomen afsterven.

        1. Idem in Oost-Brabant berken, beuken en eiken leggen op vrij grote schaal het loodje. Er zijn er bij die netjes de blaadjes laten vallen die komen er volgend jaar misschien weer bovenop maar er zijn ook bij waarvan het blad blijft zitten maar al dood en bruin is. Het valt me op dat het ook veel bomen zijn die meer dan 50 jaar oud zijn.

  7. Ik vind het toch moeilijk te geloven dat het vanmiddag/vanavond los moet gaan. Weliswaar in de warme lucht maar in het westen van het land al heel de ochtend druilerige regen en een temperatuur die amper oploopt. Gelukkig is er uit het westen wat zonneschijn onderweg. Weinig korte termijn modellen hadden deze regen ook te pakken als ik er snel even doorheen keek. Gelukkig gaat ons warme water voor de kust de buien ook helpen. Ik ben benieuwd vanmiddag, ik ga nog even uit van niks

    1. Ik denk zelf dat de regen van vanmorgen juist zal gaan helpen, de temperatuur gaat zo dadelijk nog wel snel oplopen. De cape en schering lopen trouwens vanmiddag ook sterk op naar 2500 J/kg en 40kn! Dan hoeft er maar weinig te gebeuren om het te laten ontploffen. Maar goed, de wens is de vader van…

          1. Ja je hebt gelijk…. was/ben te snel…. maar ik denk dat er uiteindelijk niet veel zal vallen daar 😉

    1. Volgens Arome rond 21u vanavond in zuiden en midden paar buien. Doortrekkend naar midden en noordoosten. Vrij lokaal. Dat wel.

      1. Mesoscale convective system. Dat zijn de grote jongens @mark. Als dat nog begint te roteren heb je een supercell, maar daarvoor ontbreekt de nodige windrichtingschering

        1. … hoewel … nu ik de GFS12 wat gedetailleerder bekijk, zit er toch even een oostelijke component in de wind aan de grond. Dat kan toch genoeg zijn om alles te laten roteren. In ieder geval opletten geblazen!!!

    1. GFS06 van deze middag hintte er ook al op. Eentje die vanavond boven Nederland ontstaat en pas bij zuiden van Noorwegen op full force is, qua neerslag dan toch

    1. Nou, als ik buienradar mag geloven is er niet veel te beleven de komende uren. Misschien een paar druppeltjes her en der, maar dat is het dan wel. Voelt nu wel erg klammig en nog steeds warm aan.

  8. Hier mooie luchten richting NL 🙂
    Er ontstaan nu een paar buien in België. Zonet hier ook wat bij me thuis, maar enkel die in Antwerpen lijkt onweer op te zitten. Over naar jou, Mark …

    1. Een bui drijft westelijk voorbij. Activeert nu wel. Aantal ontladingen dat ik kan zijn vanuit mn woonkamer neemt flink toe. Eerst eentje per paar minuten en nu ongeveer elke minuut.

  9. Net terug in Zutphen van een dagje Lauwersmeer, Landal
    PArk Anjum. Aanrader. Geen drup regen daar na 11 uur, vannacht volgens mijn zoon, wel een paar mm. , maar ook thuis droog. Mooi weer om te rijden. Zo zie je maar weer, schijn bedriegt.

  10. Even na negenen terug in Zutphen van een dagje Lauwersmeer, Landal
    PArk Anjum. Aanrader. Geen drup regen daar na 11 uur, vannacht volgens mijn zoon, wel een paar mm. , maar ook thuis droog. Mooi weer om te rijden. Zo zie je maar weer, schijn bedriegt. Nu 22.15 een buitje.

          1. Wel het actuele kaartje nemen he Hans, en niet dat van eergisteren 19 aug 😉
            Maar goed, de waarheid ligt in het midden zeker? Dat de buien lokaal gingen zijn, dat had AROME wel. Alleen kwamen ze noordelijker en waren ze minder intens dan AROME berekende. Langs de andere kant, de andere hogeresolutiemodellen berekenden helemaal niets

          2. Hahaha… het is alweer de 21e vandaag….. wat gaat de tijd toch snel.
            Ja, sorry het was gisteren de 20e. Maarre….. jij plaatst ook de verkeerde hé…. die is van vandaag de 21e 🙂

  11. Als je nu buienradar en dan sateliet kijkt zie je mooi dat de wolken redelijk precies boven NL hangen. Als je dan naar de lucht kijkt zie je dus precies de kustlijn

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


The maximum upload file size: 20 MB.
You can upload: image, audio, video, document, spreadsheet, interactive, text, archive, code, other.
Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded.