Toch een paar mooie herfstdagen in oktober 2020

Wie had dat gedacht, dat we nog een rustige, mooie herfstdag konden beleven? Want laten we wel wezen, oktober 2020 heeft zich tot nu toe van haar wisselvallige kant laten zien. En voor sommige regio’s is dat zelfs een zwaar understatement. Herfst in de letterlijke betekenis van het woord. Niet zo vandaag. Bovenstaand beeld nam ik vanochtend vanop de fiets onderweg naar mijn werk. Beetje mistig, windstil en de zon die door de wolken probeerde te priemen. Graag meer van dat, want vorig weekend heb ik met een aantal vrienden op het plan zitten broeden om komende zomer de Stelvio op te fietsen met als vertrekpunt … Meensel-Kiezegem, mijn woonplaats hier in België. Een fietstocht van 900km. Slik. Heb ik nog nooit eerder gedaan. Daarvoor ga ik komende maanden weer vele kilometers moeten trainen.

En met het winderige weer van de voorbije dagen is dat niet zo evident. Alhoewel … ze zijn op weg naar mijn werk een nieuwe asfalttoplaag aan het leggen waarvan een groot stuk al klaar is. Heb ik bijna de hele weg voor mij alleen. Bolt wel lekker, zelfs met wind tegen zoals hier gisteren.

Op de weerkaarten ziet het rustige weer van vandaag er zo uit. Klein ruggetje van hogedruk over ons, met de nadruk op klein. Later vandaag is het alweer uit met het rustige najaarsweer en schuift er verse regen binnen, nu al te zien aan het kleine knikpuntje bij Normandië. Tegelijk zien we op de oceaan hogedrukuitbreidingen richting Groenland. Die hadden we al een dikke week in de mot. Daarna schuift die hogedrukrug oostwaarts op, richting Scandinavië.

En jawel, een echt Scandihoog staat daarmee in de steigers. Voor de Lage Landen verandert er echter niet zo veel. Koude bovenluchten houden de wisselvalligheid erin. Maar de wind zoekt / vindt voor minstens een paar dagen wel de oosthoek op …

… en medio oktober staat dat niet meer garant voor warme nazomerlucht. De temperaturen blijven de komende week rond de 12 à 13°C schommelen. Dinsdag staat momenteel als koudste dag op de kaarten door het overtrekken van een regenzone overdag. De exacte timing is echter nog onzeker. Verderop in de week zou er wel weer eens een mooiere rustige herfstdag bij kunnen zitten …

Want lagedruk wordt dan door het scandihoog nog net wat zuidelijker gedrukt, inclusief de bijhorende regengebieden. Volgens EC komen we dan een paar dagen tussen twee lagedrukkernen te liggen. Dus voor de wandelaars / fietsers onder ons: hope is on the way!

Het Amerikaanse GFS doet volgende week vrijdag de wind even naar het zuiden draaien, waardoor de temperaturen een beetje hoger kunnen uitpakken.

Bij EC gebeurt dat pas een paar dagen later, maar dan zitten we al helemaal op het einde van de run, tien dagen vooruit. En je weet, de onzekerheid neemt dan flink toe. Tot eergisteren konden we niet verder kijken bij EC, maar daar bracht Leo verandering in! Dank, dank, …!

Begin jaren 2000 keek ik altijd naar de Europese weerkaarten via de site ecmwf.int . Pas later ontdekte ik wetterzentrale.de net zoals velen onder ons. De eigen website van het Europese model liet ik daarna links liggen omdat zo goed als alle inhoud achter een betalend slot zat. Een serieus betalend slot, onhaalbaar voor een gewone particulier. Tot eergisteren. ECMWF heeft de overstap gemaakt naar een open data-model. Waarbij alle berekeningen vrij beschikbaar zijn voor het grote publiek. Hoera! Ik ben al meteen op ontdekking gegaan in het grote kaartenarsenaal. Check hier. Alle kaarten mogen vrij bewerkt en gepubliceerd worden, zolang ‘ECMWF’ maar vermeld wordt en wat bij deze gebeurd is. Haha. De kaartenreeks waar meteen mijn oog op viel zijn de clusterkaarten van het EC-ensemble. Het duurde me wel even voor ik ze kon doorgronden. Hier zie je de ensemble-clusterkaarten voor 192 tot 240 uren vooruit voor op een hoogte van 500hPa. Je ziet drie kolommen die elk een andere dag / datum voorstellen. In elke kolom staan dan de 3 mogelijke scenario’s (clusters) waar het met ons weer naartoe gaat. Daarnaast zie je ook dat elke kaart in kleur omkaderd is. Een rode kader wil zeggen dat het weerpatroon geblokkeerd is door hogedruk op het Europese continent, meestal een Scandihoog. Paars dat er een hogedrukrug op de Atlantische Oceaan ligt, nabij Ierland of zo. Groen dat er voor een negatieve NAO-index wordt gegaan, hogedruk nabij Groenland en IJsland. En een blauwe kader wil zeggen dat een positieve NAO-index berekend wordt, zeg maar een stevige westcirculatie met een dik Azorenhoog en dik IJslandlaag. Ik zie in ieder geval geen enkele blauwe kader, dus dat is alvast goed nieuws voor de winterliefhebbers onder ons. Geen kans op een WC! Op elke kaart zie je ook hoeveel ensembleleden dat scenario berekenen (bij population). Er zijn in totaal 51 ensembleleden. Dus cluster 1, het Scandihoog-scenario met de rode kader, wordt door 32 leden ondersteund. Meer dan de helft dus en dus grote kans.

De clusters gaan ook verder, tot voorbij 240h! Voor die periode (en dan zijn we al begin derde decade oktober) lijkt het scenario van de negatieve NAO-index (groene kaders) de overhand te hebben. Ook weer goed nieuws voor de winterliefhebbers. Want de theorie zegt: als de NAO in oktober sterk negatief blijft, dan is er grote kans (60%) dat dat de rest van de winter zo blijft.

Zo ver kijken de ensemble-clusterkaarten niet, maar seizoenskaarten van EC vanaf nu wel. En die gaan voor een winter met normale temperaturen voor West-Europa. Gezien de reeks zachte winters van de voorbije tig jaren, lijkt een normale winter me al een aangename afwisseling. De winters van 2008, 2009, 2010 waren ook maar ‘normaal’. Ik zou zeggen: neus ook eens in de nieuwe kaarten van ECMWF en deel in de reacties als je er interessante vindt.

64 comments

  1. Mooi bericht dit en ook goed dat info gratis is. Ik meen dat ze van belasting geld gebruik maken dus dan hoort het ook van ons allemaal te zijn.

  2. Vanaf volgende weekend groot verschil tussen EC (wind uit NO tot ZO) en GFS (ZW) vwb temperatuur én/of neerslag.
    EC ensemble zojuist binnen

        1. Ha, ik zat er ook juist net over te mijmeren. De runs springen -uiteraard afhankelijk van de opklaringen en wegvallen van de wind- nogal wat maar ik zet nu in op maandag 19 oktober voor de 1e keer!

  3. De regen mag nu wel even stoppen van mij. Ik moet in de tuin een stroomkabel ingraven voor het tuinhuis. Mn begin van deze week is nu een sloot vol water wat ik straks eerst leeg kan gaan scheppen…en dan hopen dat het beetje droog blijft vanmiddag!

    @Leo: Ik zet in op de vorst 1 dag eerder: 17 oktober.

  4. Voorlopig is het aardig nat: 12e plek met 53,2 mm.
    Data t/m 9-10 Temp. (gem) Zonuren (som) Neerslag (som) ▼
    1 1917 10,78 35,4 81,6
    2 1929 11,34 13,6 80,6
    3 1938 11,33 22,7 78,6
    4 2006 13,9 32,9 70
    5 1930 10,71 29,2 68,4
    6 2019 11,26 22,2 66,1
    7 2003 11,2 24,8 64,7
    8 2017 13,02 26,2 59,8
    9 1981 12,22 31,5 55,5
    10 2009 12,4 29,5 55,3
    11 2008 10,83 36,3 54,6
    12 2020 12,53 12,4 53,2

    1. Kleddernat; mijn regenmeter is zojuist over de 70 mm voor deze maand heen! En het regent stevig door terwijl ik dit typ.

    1. mja, er zitten toch een behoorlijk aantal fouten in het artikel. Zo is bijvoorbeeld de poolwervel in de stratosfeer momenteel helemaal niet sterker dan gemiddeld, zelfs integendeel. Het is niet omdat het er kouder is dan gemiddeld, dat de poolwervel sterker is dan normaal.

  5. Vandaag boodschappen gedaan in Domodossola. Lekker op terras in het zonnetje lunchen. Nu even wennen in Riederalp waar natte sneeuw naar beneden komt. Bbbbrrrrr

  6. Het sneeuwt op de Stelvio. Vraag is of deze automobilist nog op tijd naar beneden rijdt. Waarschijnlijk wel (met winterbanden). Andere vraag is of de wielrenners van de GIRO deze berg op kunnen rijden de 22e.

  7. De overgang naar een zuidelijke stroming vanaf volgend weekend blijft nu toch terugkomen in de modelruns. Ook in de temperatuurpluim zie je de gevolgen ervan. Toch is het nog lang geen zekerheidje

  8. die zuidelijke stroming blijft maar terugkomen:

    Maar hij zou sowieso maar een beperkt aantal dagen aanhouden. Geen geblokkeerde situatie dus. Daarna lijken hogedrukimpulsen op de oceaan de stroming weer te doen kantelen naar noordelijke richtingen:

  9. De 1e decade van oktober verliep uitzonderlijk somber (zonuren in middelste kolom). Gerekend vanaf 27 september nog wat extremer zelfs; alleen 1966,1968 en 1998 hadden over die periode nog minder zon. Ook vrij nat maar dat iets minder extreem.

  10. Met qua neerslag -op zich vrij logische want door het warme zeewater maar toch enorm- grote verschillen: met name Noord-Holland en een een deel van zuid-Holland heeft al een bak water binnen die “normaal (=1981-2010) ” in de gehele maand valt; de zuidoostelijke helft van Nederland heeft ongeveer de normaal – en blijft als geheel dus nog altijd droog!

    1. Twee maanden geleden kwam ik flink bezweet boven op mn fietsje met zelfs boven een graad of 15 en veel zon. Wat een verschil met nu!

    2. Glibber de glibber. De pas is meestal tot eind deze maand open toch?

      En wanneer de pas sluit gaat ook het skigebied dicht. Bijzonder. Het skigebied daar is open in de zomer en dicht in de winter. Ik was er vorig jaar zomer als wandelaar.

      Nu zijn er natuurlijk heel veel skigebieden die open zijn in de zomer en dicht in de winter. Maar…. die liggen allemaal op het zuidelijk halfrond. 😉

  11. GFS12 komt al met een aardige blokkade op de atl.oceaan. vanaf medio deze week nadat eerst nog een aantal laagjes zijn doorgeglipt. Over 2 weken de eerst sneeuwvlokken in LL ?

      1. jaja. Het zou wat zijn. EC en GFS beginnen nu toch serieus tegengestelde trends te berekenen. Benieuwd naar de komende runs!

  12. Iig raken we de nattigheid even kwijt. Wordt lekker fris, wind draait naar N en later NO en kans op vorst asn de grond neemt toe volgend weekend.
    EC zojuist binnen…..

  13. Ook even bij de ECWMF Charts gekeken. Hier de hoge resolutie verwachting voor de Achterhoek. Voorlopig nog geen nachtvorst van betekenis en zo te zien binnenkort een droge periode met redelijk wat zon.

  14. Droog, dat is mooi meegenomen. Afgelopen week ruim 50 mm afgetapt. Weerman RTV Oost vertelde dat er nog steeds een tekort is van bijna 200 mm in het Oosten.

    1. @Remko
      Over dat tekort… als ik naar het gemiddelde landelijk (Nederland… sorry Belgen) neerslagtekort kijk (historisch) dan is dat aan het eind van de periode dat ze dit bijhouden (april /tm september) ongeveer 100 mm..
      Ik vermoed dat dit in het westen minder zal zijn en in het oosten wat meer… wrs zal dit tekort in de loop van de komende maanden minder worden (van belang voor onder meer het grondwaterpeil) maar 200 mm lijkt dramatischer dan het is (denk ik).
      Hoge tekorten in het groeiseizoen daarintegen…

      1. Het gemiddelde is niet dramatisch, maar juist het grote verschil (en de slechte startpositie in het voorjaar) maakt het dramatisch. In Oost-Brabant (Mill) staat er pas sinds vorige week donderdag weer een bodempje water in het peelkanaal. Dat kanaal is toch zo’n 6m breed en dus behoorlijk. Tot voor 3 jaar terug heb ik dat in bijna 50 jaar nooit droog zien staan, nu al 3 zomers droog. Grote oude beuken en eiken zijn op behoorlijke schaal aan het afsterven. Hopen op een natte herfst, winter, lente al is dat voor de mensen en de winter minder fijn.

          1. Dat is altijd ying en yang. Droogte is ook meer onttrekken. Weegt dubbel zo zwaar dus. Dus ying is dubbelying en yang dubbelyang. Zoiets.

            Feit is wel dat we na moeten denken over structureel anders omgaan met ons grondgebruik. Watergebruik is afgeleide van grondgebruik. In de sahara ga je ook geen rijst verbouwen.

      1. Wind draait naar het zuiden zeker? Meteen weer warm. Maar met de aankomende lockdown wel lekker. Hopelijk droog. Kunnen we buiten vertoeven.

  15. Eerst nog even een grijs weekend overleven. Lage 2m temperaturen, weinig wind, een niet al te laag dauwpunt en genoeg vocht: het zou zomaar kunnen dat we een mistig weekeinde tegemoet gaan. Het is nog maar afwachten of de opwarming volgende week ook droog is… Weinig spektakel op de kaarten en ook de NAO index neigt naar het einde van de maand naar positief. De weerkaarten nemen mijn corona-humeur over 😉

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


The maximum upload file size: 20 MB.
You can upload: image, audio, video, document, spreadsheet, interactive, text, archive, code, other.
Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded.